Ujednoznacznienie
Ten artykuł dotyczy osiedla i obszaru MSI. Zobacz też: ulica Załuski.

Ulica Janka Muzykanta – dawniej główna droga wsi Załuski (gościniec górecki, późniejsza ul. Sienkiewicza), z zachowanymi ostatnimi reliktami dawnej zabudowy

Załuski – dawna wieś, dzisiejsze osiedle i obszar MSI w południowo-zachodniej części dzielnicy Włochy. Od północy graniczy z Okęciem, od zachodu z Opaczą Wielką, od wschodu z Paluchem, od południa z miejscowością Raszyn. Dominuje tu zabudowa jednorodzinna i nieużytki (dawne gospodarstwa rolne) oraz wielkopowierzchniowa zabudowa handlowa i magazynowa, a także parkingi. Część Załusk zajmuje też Lotnisko Chopina.

Historia

Załuski i Kalinowo na mapie z 1838 roku

Załuski na mapie z 1941 roku, widoczna koncentracja zabudowy przy ob. ul. Janka Muzykanta

Widok na zabudowę Załusk w 1939 roku na tle dzisiejszego zagospodarowania - lotniska i infrastruktury okołolotniskowej

Ogrodzenie lotniska przy ul. Wykusz

Centrum handlowe

W XVI wieku wieś ta nosiła nazwę Górki (od nazwiska właścicieli – Górków), w 1528 roku liczyła 2 łany (ok. 34 hektarów). Zabudowania wsi znajdowały się przy ówczesnym gościńcu góreckim - obecnej ul. Janka Muzykanta. Podczas potopu szwedzkiego Górki zostały doszczętnie spalone i przestały istnieć.

Pod koniec XVII wieku w miejscu Górek powstał folwark Załuski, mający nazwę od nazwiska nowego właściciela - Andrzeja Chryzostoma Zału­skiego, biskupa warmińskiego, kanclerza koronnego - w oparciu o który z czasem wytworzyła się osada. W XVIII wieku Załuski przeszły na własność adiutanta królewskiego, generała Arnolda Byszewskiego, stając się częścią dużego majątku. W XIX wieku obok folwarku Załuski założono wieś Kalinowo. Z upływem lat obie osady połączyły się w jedną.

Na początku XX wieku nowi właściciele Załusk, Krzemińscy, dokonali pierwszej parcelacji majątku odsprzedając część ziem rodzinom Ryszczaków, Kochów i Wąsików. Po I wojnie światowej Załuski zaczęły się rozrastać - początkowo zajmowały tereny tylko po wschodniej stronie al. Krakowskiej, a teraz nowe domy zaczęły powstawać również po jej zachodniej stronie. W okresie międzywojennym wieś znalazła się w gminie Skorosze, a wzdłuż jej głównej drogi - ulicy Sienkiewicza (ob. ul. Janka Muzykanta) znajdowało się 36 gospodarstw. Centrum wsi znajdowało się przy ówczesnym skrzyżowaniu ulic o obecnych nazwach Janka Muzykanta i Wykusz.

W latach 30. XX wieku nałożono ograniczenia zabudowy z powodu nowo powstałego pobliskiego lotniska Okęcie. Uniemożliwiono powstawanie budynków wyższych niż 7 metrów, motywując to względami bezpieczeństwa, bowiem wyższe zabudowania miały utrudniać samolotom start i lądowanie. W związku z planami rozbudowy lotniska funkcjonowały także przepisy budowlane w niektórych przypadkach zakazujące nawet remontowania starych i stawiania nowych budynków. Po ulokowaniu w pobliżu lotniska zarówno osada, jak i jej drogi zaczęły zanikać.

Ze względu na sąsiedztwo lotniska zabudowa ulicy została praktycznie zrównana z ziemią podczas II wojny światowej. Większości domów nie odbudowano ze względu właśnie na sąsiedztwo lotniska, które planowano rozbudować – osadnictwo przeniosło się więc bardziej na zachód, w rejon al. Krakowskiej.

W 1951 roku Załuski zostały wraz z Okęciem włączone w granice Warszawy. Wraz z rozbudową lotniska w latach 60. zlikwidowano część Załusk położoną po wschodniej stronie al. Krakowskiej. W 1994 roku Załuski stały się częścią gminy (potem dzielnicy) Warszawa-Włochy. W latach 90. po zachodniej stronie alei powstało centrum handlowe Krakowska (obecnie Okęcie Park). W 2011 Załuski zostały rozcięte na dwie części przez Południową Obwodnicę Warszawy, przy której powstawaniu zlikwidowano też część zabudowy[1].

Przypisy

Źródła


Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA, o ile nie zaznaczono inaczej.