Ujednoznacznienie
Ten artykuł dotyczy ulicy. Zobacz też: Jurydyka Leszno i Zespół przystankowy Leszno.
Zabytek.png
nr w rej.
279
ulica 7-38
Leszno
Leszno.JPG
ul. Leszno
Dzielnica: Wola
Okres powstania: ok. 1648 roku
Długość: 900 m
Google MapsOpen Street Map

Ulica Leszno – ulica na Woli o długości około 900 metrów, biegnąca od alei "Solidarności" do Młynarskiej. W historycznym ujęciu biegła dalej na wschód, aż do współczesnego placu Bankowego.

Historia

Ulica Leszno wywodzi się od dawnego traktu biegnącego z Warszawy do Błonia oraz głównej drogi biegnącej przez jurydykę Leszno, założoną w 1648 roku przez hrabiego Bogusława Leszczyńskiego, od którego nazwiska wzięła się najpierw nazwa jurydyki, a następnie ulicy. W późniejszych czasach nazwa "Leszno" była przenoszona także na inne miejscowości, którymi opiekowali się Leszczyńscy. Na posiadłościach Leszna osiedlali się głównie Niemcy wyznania ewangelickiego, co doprowadziło potem do powstania parafii ewangelicko-reformowanej.

Na planie miasta z 1856 roku ulica Leszno dobiega jedynie do Okopów Lubomirskiego, a więc do ulicy Okopowej, później została ona przedłużona do Młynarskiej. W 1882 roku wzdłuż Leszna uruchomiono niebieską linię tramwaju konnego od Bielańskiej do Żelaznej, w którą skręcała dojeżdżając do skrzyżowania Wolskiej z Młynarską. Później przekształcono ją w elektryczną linię 9. W 1929 roku linię tramwajową wydłużono na zachód, do linii wzdłuż Górczewskiej.

W latach 19351938 powstał najbardziej charakterystyczny budynek przy ulicy, do dzisiaj z nią kojarzony, gmach tzw. Sądów na Lesznie, gdzie do dziś istnieją sądy. W okresie II wojny światowej Niemcy zmienili nazwą na Gerichtstrasse (Sądowa), od znajdującego się przy ulicy Gmachu Sądów, natomiast sama ulica znalazła się w granicach getta. Północna pierzeja została znacznie zniszczona po powstaniu w getcie. Także w 1943 roku przy ulicy odbyło się kilka egzekucji. Podczas powstania warszawskiego ulic Leszno znajduje się w centrum walk, szczególnie wolska jej część. Tam w dniach 5 i 6 sierpnia dochodzi do masakr w dwu położonych tam szpitalach. Walki na Lesznie trwają do 17 sierpnia. Zabudowa w znacznym stopniu uległa zniszczeniu, choć szereg budowli przetrwał.

Po II wojnie światowej wschodnia część ulicy Leszno została włączona w bieg trasy W-Z (odcinek od Wroniej do placu Bankowego) i przemianowany na aleję "Świerczewskiego". Wybudowano nową linię tramwajową, a starą na nowym Lesznie i Górczewskiej zlikwidowano. Kiedy w 1989 roku upadł komunizm, pojawiły się pomysły zmiany nazwy al. Świerczewskiego na Stare Leszno, w nawiązaniu do dawnej nazwy, jednak ostatecznie w 1991 roku całą aleję nazwano aleją "Solidarności".

Przebieg

Ulica we współczesnym przebiegu rozpoczyna się jako odnoga alei "Solidarności", po czym kieruje się w kierunku zachodnim przecinając kolejno Skwer Stefana Wyszyńskiego, Okopową i Karolkową, by zakończyć się na skrzyżowaniu z Górczewską i Młynarską.

Przebieg historyczny

Historyczny przebieg ulicy Leszno znacznie się różnił od współczesnego, jednak istniejący do dzisiaj odcinek wchodził w skład dawnej ulicy Leszno. Według stanu z 1939 roku ulica Leszno rozpoczynała się w pobliżu placu Bankowego, u zbiegu Tłomackiego, Przejazdu i Rymarskiej, po czym kierowała się na zachód. Tam kolejno przecinała ulice Orlą, Karmelicką, Solną, Żelazną, Wronią, Okopową i Karolkową, by zakończyć się skrzyżowaniu z Młynarską i Górczewską.

Obiekty

Przy Lesznie znajdują się współcześnie następujące obiekty:

Obiekty historyczne i dawniej przynależące od Leszna

Dawniej wzdłuż ulicy Leszno znajdowały się następujące obiekty, niektóre z nich istnieją do dzisiaj, jednak znajdują się już przy alei "Solidarności":

Sądy na Lesznie

Kamień upamiętniający wydarzenia z 6 sierpnia 1944 roku

Linki zewnętrzne

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA, o ile nie zaznaczono inaczej.