Warszawikia
Advertisement
Warszawikia
Ujednoznacznienie
Ten artykuł dotyczy ulicy w Śródmieściu. Zobacz też: Ulica Jasna w Wesołej i Zespół przystankowy Jasna.

Ulica Jasna leży w obszarze Śródmieście Północne. Zaczyna się skrzyżowaniem z ulicami Złotą i Zgoda, przecina kolejno ulice Boduena, Sienkiewicza, Moniuszki, Świętokrzyską i kończy swój bieg wpadając w plac Dąbrowskiego. Jasna jest jednokierunkowa w kierunku południowym.

Historia

Dom pod Orłami (nr 1/3)

Kamienica (nr 6)

Ulica została wytyczona w 1757 roku, wraz z początkiem jurydyki Bielino, i rozciągała się ona między ul. Świętokrzyską a placem Zielonym (dziś pl. Dąbrowskiego). Jasna ówcześnie była rzadko zabudowana, do końca XVIII wieku stało tam zaledwie sześć domów - głównie dworków z rozległymi ogrodami. Prawdopodobnie to od nich wzięła swoją nazwę zatwierdzoną w 1770 roku. Zamieszkiwali ją przeważnie niemieccy rzemieślnicy skuszeni przywilejami ekonomicznymi.

Rozkwit okolicy, a zarazem i ulicy Jasnej nastąpił w 1845 roku wraz z wybudowaniem Dworca Wiedeńskiego. W tym okresie na Jasnej wybudowano kilka kamienic czynszowych, między innymi istniejącą do dziś kamienicę Juliana Ankiewicza pod numerem 17. Pod adresem Jasna 26 powstał Hotel Victoria. W 1901 rozparcelowano tereny Szpitala Dzieciątka Jezus, a w jego miejscu wytyczono nowe ulice w tym Nowojasną - przedłużenie Jasnej do ulicy Zgoda.

Pierwszym obiektem jaki powstał na nowym odcinku była Filharmonia Warszawska wg projektu Karola Kozłowskiego. Wkrótce Nowojasną zabudowano kamienicami czynszowymi, a także przedstawicielstwami różnych instytucji, m.in. pod numerem 4 ulokowało się Towarzystwa Ubezpieczeń od Ognia, a pod 6 Bank Spółek Zarobkowych i Gospodarczych. Pod adresem Jasna 1, w 1917 roku wybudowano Dom pod Orłami - gmach Banku Towarzystw Spółdzielczych. Przy ulicy ulokowały się redakcje czasopism "Pediatrii Polskiej" i "Ekonomisty", wiele sklepów, cukiernia i restauracja. W 1913 roku na rogu z ulicą Sienkiewicza powstał budynek Teatru Nowoczesnego. W 1919 roku ulicę Nowojasną przyłączono do Jasnej, a w 1922 roku z numeracji ulicy wyłączono zabudowania przy placu Dąbrowskiego.

Drugiej wojny światowej nie przetrwała prawie cała zabudowa ulicy. Po wojnie część budynków rozebrano (m.in. Hotel Victoria oraz Teatr Nowoczesny), a część odbudowano w wersji uproszczonej. W 1949 roku odbudowany został Dom pod Orłami, a w 1955 roku Filharmonia, której nazwę zmieniono z "Warszawska" na "Narodowa".

Najnowszym budynkiem na ulicy jest Centrum Jasna - biurowiec postawiony latem 2004 roku na parkingu Telewizji Polskiej. W 2014 roku przebudowano również skrzyżowanie z ul. Świętokrzyską.

Widok na Świętokrzyską

Ulica Jasna przy skrzyżowaniu z ul. Boduena

Otoczenie

Wzdłuż ulicy znajdują się:

  • Jasna 1 - zabytkowy Bank Towarzystwa Spółdzielczego zwany Domem pod Orłami
  • Jasna 2/4 - Wojewódzki Sąd Administracyjny
  • Jasna 5 - Filharmonia Narodowa
  • Jasna 6 - Kamienica Seydenbeuthlów
  • Jasna 8 i Jasna 10 - kamienice Maksymiliana Harczyka
  • Jasna 9 - gmach Poczty Głównej, przedwojenna siedziba PKO
  • Jasna 12 – Biurowiec CIECH-u
  • Jasna 14/16 - Warszawski Ośrodek Telewizyjny, Agencja Informacji TVP S.A., siedziba programu TVP-INFO
  • Jasna 14/16a - Centrum Jasna
  • Jasna 17 – Kamienica Juliana Ankiewicza
  • Jasna 26 – Biurowiec "Jasna 26"

Nieistniejącymi adresami przy Jasnej są:

  • Jasna 3 - siedziba Teatru Nowoczesnego
  • Jasna 26 - przedwojenny Hotel Victoria

Ciekawostki

  • do roku 1944 przetrwał parterowy dwór pod ówczesnym adresem Jasna 11/13, zaprojektowany przez Jakuba Fontanę.
  • przed 1914 rokiem pod adresem Jasna 2/4 mieściła się kawiarnia, do której wstęp miały wyłącznie kobiety.

Linki zewnętrzne

Advertisement