Warszawikia
Advertisement
Warszawikia

Ulica Ciepła – ulica położona na Woli, która biegnie od rejonu ronda ONZ do ul. Elektoralnej.

Historia

Ulica Ciepła (rejon ul. Grzybowskiej)

Ulica znajdująca się w zachodniej części jurydyki Wielopole została wytyczona w 1762 roku na odcinku od Chłodnej do Krochmalnej, wówczas też nadano jej nazwę Ciepła, w opozycji do pobliskiej ulicy Chłodnej. Dalszy odcinek do ul. Twardej wytyczono do 1778 roku, jednak linia ulicy została przesunięta nieznacznie na zachód w celu ominięcia zabudowy przy ul. Grzybowskiej. Do końca XVIII wieku przy ulicy powstała kuźnia oraz trzy browary – jeden u zbiegu z Chłodną, a dwa przy ul. Grzybowskiej.

Na początku XIX wieku przy ulicy powstała murowana kamienica oraz kolejny browar w rejonie ul. Ceglanej, założony przez Hermanna Junga, a w bliskim sąsiedztwie Johann Gottlieb Traugott Ulrich założył gospodarstwo ogrodnicze. Z biegiem czasu powstawały nowe obiekty, w miejscu jednego z browarów około 1829 roku wybudowano maneż, który potem wszedł w skład koszar żandarmerii. Działał browar Kazimirusa (nr 11) oraz fabryka wyrobów metalowych (nr 12), zaczęła się także zabudowa ulicy kamienicami, między innymi dla Kijewskich (nr 9) czy dla Szeina i Tychońskiego (nr 22/24) (której ostatecznie nie zrealizowano). W międzyczasie zakład ogrodniczy Ulrychów rozpoczął przenosiny do wsi Górce, na tzw. Ulrychów.

W okresie międzywojennym ruch budowlany zmalał, a dawne koszary żandarmerii przejęła Policja Państwowa. W 1939 roku ulica rozpoczynała swój bieg od skrzyżowania z ul. Twardą, po czym biegła na północ i krzyżując się z Ceglaną dobiegała do ul. Grzybowskiej, za którą (przesunięta kilkadziesiąt metrów na wschód) kontynuowała bieg i przecinając ul. Krochmalną kończyła się na ul. Chłodnej i pl. Mirowskim. W planach było wybudowanie równoległej do ulicy Ciepłej Trasy N-S. W latach 1940-1942 ulica znajdowała się w granicach getta warszawskiego. Podczas powstania warszawskiego w rejonie ulicy trwały zacięte walki (m.in. o koszary z magazynami żywności pod nr 13), a Niemcy przeprowadzali liczne ataki wzdłuż ul. Ciepłej od strony ul. Chłodnej.

Zabudowa uległa znacznym zniszczeniom w 1944 roku, a większość wypalonych i zniszczonych ruin rozebrano w 1946 roku. W bliskim sąsiedztwie wytyczono w latach 50. XX wieku równoległą aleję Marchlewskiego, której budowa doprowadziła do wchłonięcia północnego odcinka ulicy, pozostawiając fragment od ul. Krajowej Rady Narodowej do ul. Grzybowskiej. Nową zabudowę ulica uzyskała dopiero pod koniec lat 60. XX wieku, kiedy to powstało osiedle Za Żelazną Bramą, wówczas też ulicę ponownie wydłużono na północ, do ul. Elektoralnej. Bloki powstały wzdłuż zachodniej pierzei ulic, natomiast wschodnia, przeznaczona pod budynki usługowo-handlowe, pozostała niezabudowana do lat 90. XX wieku, kiedy to zaczęto realizację biurowców począwszy od Atrium Plaza u zbiegu z ul. Elektoralną. Budowa kolejnych obiektów trwa do dzisiaj, a z dawnej zabudowy przetrwały jedynie dwie kamienice (nr 1 i nr 3) u zbiegu z dawną ul. Twardą, współcześnie obie są zagrożone wyburzeniem.

Przebieg i obiekty

Kamienica nr 3

Ulica rozpoczyna swój bieg ślepo w rejonie ronda Organizacji Narodów Zjednoczonych, po czym biegnie na północ krzyżując się kolejno z ulicami Pereca, Grzybowską oraz Krochmalną, by zakończyć bieg na skrzyżowaniu z Elektoralną.

Współcześnie adres od ulicy Ciepłej posiada tylko jeden budynek, a jest to przedwojenna kamienica (nr 3) w pobliżu ronda ONZ – w tym budynku urodził się i mieszkał Ignacy Skorupka. Natomiast spośród nieistniejących obiektów należy wymienić Fabrykę Aparatury Rentgenowskiej i Urządzeń Medycznych „Konrad, Jarnuszkiewicz i Spółka" (nr 12) oraz Koszary 1. Dywizjonu Żandarmerii Wojskowej (nr 13).

Advertisement