Ujednoznacznienie
Ten artykuł dotyczy ulicy. Zobacz też: Zespół przystankowy 11 Listopada.
ulica 4-70
11 Listopada
11 Listopada.JPG
ul. 11 Listopada (rejon Ratuszowej)
Dzielnica: Praga Północ, Targówek
Okres powstania: ok. 1875
Długość: 1 500 m
Google MapsOpen Street Map

<place lat="52.26229540" lon="21.03776700" /> Ulica 11 Listopada (dawniej Esplanadowa, Śliwicka) – ulica położona na Pradze Północ i Targówku, biegnąca od ul. Targowej do ul. św. Wincentego. Nazwa ulicy upamiętnia datę 11 listopada 1918 roku, czyli dzień odzyskania niepodległości przez Polskę.

Dawniej nazwę 11 Listopada nosiła także ulica Plutonowych w Rembertowie oraz ulica Młoda w Falenicy.

Historia

Zespół koszarowy przy ul. 11 Listopada (w tle)

Ulica powstała około 1875 roku jako droga rozdzielająca esplanadę Fortu Śliwickiego (Jasińskiego) oraz tereny wojskowe od Pragi – początkowo podzielona ona była na dwie ulice, które nosiły nazwę Esplanadowa (część południowa) oraz Śliwicka (część północna). Granicę między ulicami stanowiła ulica Konopacka. W 1899 roku ulice znalazły się w graniach Warszawy, a u zbiegu ze Szwedzką powstały rogatki bródnowskie. Wzdłuż wschodniej części ulicy zaczęła rozwijać się Nowa Praga i powstawały kamienice oraz zakłady przemysłowe, natomiast po stronie zachodniej znalazły się tereny wojskowe i koszary należące do 2. Orenburskiego Pułku Kozaków. Około 1908 powstał kamienny wiadukt kolejowy linii kolei obwodowej nad ulicą.

Po odzyskaniu niepodległości, w 1921 roku zmieniono nazwę ulicy na 11 Listopada na pamiątkę dnia zakończenia I wojny światowej oraz odzyskania przez Polskę niepodległości. Trwała zabudowa Nowej Pragi, a dawne koszary Kozaków zajął 36 Pułk Piechoty Legii Akademickiej. W 1924 roku wzdłuż ulicy uruchomiono linię tramwajową (od Konopackiej do św. Wincentego), którą linia 21 dotarła na Bródno i Pelcowiznę. W 1939 roku ulica znajdowała się w granicach komisariatu XVI Nowa Praga i biegła od ul. Targowej, krzyżując się z ulicami: Inżynierską, Stalową, Ratuszową, Konopacką, Strzelecką, Środkową, Kowieńską, Kowelską, Bródnowską, Kamienną, Letnią, Żerańską, Szwedzką oraz planowaną Plantową, by zakończyć się u zbiegu z św. Wincentego i Odrowąża.

Podczas niemieckiej okupacji przywrócono dawną nazwę Esplanadowa. Dnia 4 maja 1944 roku grupa żołnierzy ze Związku Walki Młodych wysadziła słup wysokiego napięcia przy ulicy, przy południowym wylocie tunelu pod torami kolejowymi. Brak prądu unieruchomił na pewien czas Warsztaty Kolejowe na Bródnie oraz zakłady w Legionowie, Tarchominie i w Winnicy. Zabudowa nie uległa zniszczeniu w wyniku II wojny światowej, po wojnie przebudowano linię tramwajową, która w 1950 roku pobiegła wzdłuż całej długości ulicy aż do ul. Targowej. Teren dawnych koszar częściowo przeznaczono pod budowę osiedla Praga II. W latach 50. XX wieku do ulicy dociągnięto też ul. Pustą, którą wkrótce zastąpiła ul. Starzyńskiego. Dnia 13 czerwca 1994 roku, w poniedziałek, na skrzyżowaniu 11 Listopada z Odrowąża i św. Wincentego doszło do „najbardziej pechowego” wypadku tramwajowego w historii – około godziny 13 tramwaj wypadł z szyn, uszkadzając 13 samochodów osobowych. Co ciekawe tramwaje nosiły numery boczne 1313 i 1314. Kilka osób odniosło obrażenia. W 1995 roku wyremontowano torowisko na ulicy 11 Listopada, a po 2013 roku planowana jest przebudowa torowiska.

Przebieg i obiekty

Kamienica (nr 34)

Transformator kioskowy na rogu ul. Konopackiej

Ulica rozpoczyna swój bieg od skrzyżowania z ul. Targową, po czym biegnie na północny-wschód krzyżując się kolejno z ulicami: Inżynierską, Stalową, Konopacką, Strzelecką, Ratuszową, Kowieńską, Środkową, Bródnowską, Kamienną, Letnią, Lęborską, Szwedzką oraz Starzyńskiego, by zakończyć się na rondzie Żaba, u zbiegu z ul. św. Wincentego oraz ul. Odrowąża.

Wzdłuż ul. 11 Listopada znajdują się następujące obiekty:

Z innych obiektów wartych uwagi na ul. 11 Listopada należy wymienić:

Ciekawostki

  • Mieszkańcy Pragi zwykli dawniej nazywać ulicę 11 Listopada Smętną albo Smutną, a wynikało to z faktu, że tą ulicą często ciągnęły kondukty żałobne na cmentarze Bródnowski oraz Żydowski.

Galeria

11 Listopada (nr 4).JPG
11 Listopada (nr 8, nr 6).JPG
11 Listopada (nr 14, nr 12).JPG
11 Listopada (nr 20, nr 18) .JPG
11 Listopada (nr 22).JPG
11 Listopada (nr 30, nr 28).JPG
Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA, o ile nie zaznaczono inaczej.