Autoportret Tylmana z Gameren

Tylman z Gameren, albo Tylman (Tilman, Tielman) Gamerski lub van Gameren (ur. 3 lipca(?) 1632 w Utrechcie, zm. 1706 w Warszawie), polski architekt pochodzenia niderlandzkiego, projektant szeregu wybitnych, barokowych budowli w Warszawie i okolicach. Jego imię nosi niewielka uliczka w Śródmieściu.

Tylman van Gameren urodził się w 1632 roku w rodzinie krawca Jacoba van Gameren, ochrzczony został 5 lipca 1632 roku. Młodość spędził w rodzinnym mieście, później podjął studia architektoniczne, był uczniem niderlandzkiego malarza i architekta, Jacoba van Campena. Podróżował po Europie, zwiedził m.in. Włochy i Niemcy. Przybył do Polski w 1661 roku, gdzie początkowo projektował obwałowania, mosty oraz maszyny oblężnicze na potrzeby wojskowe. 16 lipca 1666 roku wziął udział w bratobójczej bitwie pod Mątwami, gdzie stanął po stronie buntownika Jerzego Lubomirskiego przeciw wojskom króla Jana Kazimierza. Pomimo tego potem służył w wojsku królewskim, za co został nadwornym inżynierem króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego. W 1677 roku ożenił się z Anną Komorowską, a w 1685 roku został nobilitowany i otrzymał nazwisko Gamerski.

Po opuszczeniu wojska Tylman z Gameren zajął architekturą cywilną, zaczął pracować dla Stanisława Herakliusza Lubomirskiego, dla którego zaprojektował m.in. Łazienkę Lubomirskiego oraz kościół św. Antoniego Padewskiego na Czerniakowie. Z późniejszych projektów trzeba wymienić Pałac Krasińskich, jeden z najwybitniejszych budynków tego okresu. Sam Tylman z Gameren mieszkał na Starym Mieście, w kamienicy przy Piwnej 31.

Był bardzo płodnym architektem, przedstawicielem nurtu klasycyzującego w dobie pełnego baroku. Spośród jego dzieł poza Warszawą należy wymienić kaplicę Królewską w Gdańsku, kościół św. Anny w Krakowie, kościół św. Krzyża w Radomiu, kościół Wniebowzięcia NMP w Węgrowie, pałac Branickich w Białymstoku, pałac w Nieborowie, pałac w Otwocku Wielkim, pałac w Puławach, przebudowę zamku w Rzeszowie oraz seminarium duchowne w Łowiczu.

Dzieła w Warszawie

Kościół Przemienienia Pańskiego

Kościół św. Kazimierza

Pałac Krasińskich

Linki zewnętrzne

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA, o ile nie zaznaczono inaczej.