Ujednoznacznienie
Ten artykuł dotyczy mostu. Zobacz też: Zespół przystankowy Most Poniatowskiego.

Most Poniatowskiego

Zabytek.png
nr w rej.
748

Most Poniatowskiego

Most Józefa Poniatowskiego (dawniej Most Mikołajewski albo Trzeci Most) – most na Wiśle położony w ciągu Aleje Jerozolimskiealeja Poniatowskiego, spinający Śródmieście i Pragę Południe.

Most posadowiony jest na ośmiu przęsłach stalowych, wspartych na kamiennych filarach, ma długość 506 metrów, a prowadzący do niego wiadukt Alej Jerozolimskich liczy sobie 701 metrów.

Historia

Most Poniatowskiego z promu

Most Poniatowskiego w 1916 roku

Fragmenty zniszczonego w 1944 roku mostu na praskim brzegu

Fragmenty zniszczonego w 1944 roku mostu na praskim brzegu

Wjazd na most od strony Alej Jerozolimskich

Pomysł budowy kolejnego mostu w Warszawie w celu odciążenia Mostu Kierbedzia pojawił się już w latach 70. XIX wieku, jednak dopiero w 1900 roku Ministerstwo Spraw Wewnętrznych zleciło przygotowanie projektu mostu. Pierwsze projekty opracował Mieczysław Marszewski w 1903 roku, jednak żaden nie spotkał się z aprobatą, dopiero jego trzeci projekt z 1904 roku uzyskał akceptację specjalnego Komitetu Budowy Trzeciego Mostu i został przekazany do realizacji.

Prace budowlane rozpoczęto w 1904 roku według projektu generalnego autorstwa Mieczysława Marszewskiego, z udziałem Bronisława Plebińskiego (dział inżynierski), Stefana Szyllera (wieżyczki i pawilony) oraz Zygmunta Otto (herby i ławki), a prace nadzorował Kazimierz Grabowski. Natomiast w 1907 roku rozpoczęto prace nad budową wiaduktu według projektu Stefana Szyllera, Apoloniusza Nieniewskiego, Ludwika Kirste oraz Feliksa Michalskiego.

Prace przeciągały się, a podczas budowy odkryto liczne nieprawidłowości finansowe. Sam most był gotowy w 1911 roku i oddano go prowizorycznie do ruchu w 1912 roku, natomiast wiadukt wybudowano w 1913 roku. Powstał także ślimak drogowy pomiędzy mostem i wiaduktem a Wybrzeżem Kościuszkowskim. Przeprawę oficjalnie otwarto 4 stycznia 1914[1] roku, oficjalnie most uzyskał nazwę Most Mikołajewski, jednak potocznie, w związku z obchodzoną w 1913 roku setną rocznicą śmierci księcia Józefa Poniatowskiego, przeprawa zaczęła być nazywana Mostem Poniatowskiego.

Kiedy wybuchła I wojna światowa, wycofujący się Rosjanie wysadzili most 5 sierpnia 1915 roku – w powietrze wyleciały dwa filary podtrzymujące most, a zawaliły się cztery przęsła. Most prowizorycznie odbudowano w 1916 roku poprzez wstawienie drewnianych przęseł wzmocnionych żelaznymi wiązaniami, jednak spłonęły one w sierpniu 1917 roku, po mniej niż roku użytkowania. Most odbudowano w latach 19201927 pod okiem Bronisława Plebińskiego, wybudowano także linię tramwajową przez most. W międzyczasie, 12 maja 1926 roku na moście doszło do spotkania Józefa Piłsudskiego i Stanisława Wojciechowskiego, czym zapoczątkowany został zamach majowy.

Podczas okupacji most był obsadzony przez Niemców, ponieważ był ważnym elementem na strategicznej linii wschód-zachód. Na początku powstania warszawskiego, 1 sierpnia, powstańcy przystąpiło do ataku na most, jednak przygniatająca przewaga wroga zmusiła ich do odstąpienia od tego zamiaru. W związku ze zbliżaniem się wojsk radzieckich i polskich - Niemcy wysadzili most. 13 września 1944 roku, w powietrze wyleciały cztery przęsła mostu i jedno przęsło wiaduktu.

Odbudowy mostu podjęto się już w 1945 roku, a oficjalnie oddano go do użytku 22 lipca 1946 roku – całość prac trwała zaledwie 11 miesięcy. Pracami kierował Stanisław Hempel, on też zaprojektował konstrukcję odbudowanej przeprawy, nie odtworzono jednak wszystkich detali. W latach 50. XX wieku rozebrano wieżyczki od strony Saskiej Kępy, a w 1962 roku północny pawilon wjazdowy na wiadukt od strony Śródmieścia. W latach 19631966 most poszerzono i wyremontowano (kosztem niektórych detali), wydzielono też torowisko, w latach 70. XX wieku wybudowano także nowe ślimaki łączące most z Wisłostradą.

Ostatni duży remont przeprowadzono w latach 19851990, wówczas wybudowano drugi zjazd na Wał Miedzeszyński i podniesiono torowisko próbując je wyciszyć. W 2004 roku wyremontowano wieżyczki na moście i wiadukcie oraz kamienne ławki na moście, od nowa zbudowano cztery wieżyczki oraz cztery pierwsze pawilony mostu. Tory tramwajowe ponownie przebudowano i wyciszono w 2007 roku, natomiast w 2012 roku przeprowadzono prace kosmetyczne, polegające na czyszczeniu balustrad, latarni oraz wieżyczek i pawilonów mostowych. Niewyremontowana pozostała tylko jedna wieżyczka, która okazała się być w fatalnym stanie – po wymianie korespondencji między Zarządem Dróg Miejskich a Stołecznym Konserwatorem Zabytków została ona odremontowana i odbudowana w drugiej połowie 2013 roku.

Trasa mostu, wraz z budowaną al. Waszyngtona była przed wojną uważana za główną, do której prowadzona miała być ul. Ostrobramska i projektowana Radiowa (na terenie dzisiejszych ogródków. Do czasu budowy w 1974 r. Trasy Łazienkowskiej.był to skrajny most południowy, co powodowało konieczność objazdów..

Ruch samochodowy

Wieżyczki na moście

Na Moście Poniatowskiego są cztery pasy ruchu, po dwa w każdą stronę. W 2014 roku most był szóstą najbardziej zatłoczoną przeprawą w Warszawie, obsługując 10% całego ruchu mostowego, co było wyższym wynikiem niż w latach poprzednich. W 2013 roku most był czwartym najruchliwszym mostem, uzyskując 9% udziału w ruchu,. W 2012 roku most był piątym najruchliwszych mostem, średnio pokonywało go 49 673 samochodów na dobę. W 2011 roku mostem poruszało się 52 616 samochodów (10% udziału), a liczba pojazdów systematycznie spada – w 2009 roku było to około 60 tysięcy aut (5. miejsce, 11% całego ruchu mostowego), a w latach wcześniejszych: 66 tysięcy (2000), 54 tysiące (2003) i 61 tysięcy (2006), a udział procentowy wahał się między 10 a 12%.

Ciekawostki

Fragmenty zniszczonego w 1944 roku mostu na praskim brzegu

Galeria

Zawalone przeslo mostu poniatowskiego.jpg
20110924 56.jpg
20110924 11-2.jpg
Most Poniatowskiego, Kruczkowskiego (napis Berlin Warszawa).JPG
Most Poniatowskiego (zejście na Solec) .JPG
Tablica Tchorka Most Poniatowskiego.JPG
Most Poniatowskiego schody od Kruczkowskiego.jpg
Most Poniatowskiego schody od Solca.jpg
Most Poniatowskiego arkada Solec.jpg

Przypisy

  1. M. Czapski, A. Niemirko, J. Rymsza: "Warszawskie przeprawy mostowe przez Wisłę w ujęciu historycznym", str. 85, Fundacja Rozwoju Nauki im. Wasiutyńskich, Warszawa 2012

Linki zewnętrzne


Mosty na Wiśle
Historyczne: Zygmunta AugustaPonińskiegoBeseleraKierbedziaPrzy CytadeliWysokowodnySyreny
Istniejące: Skłodowskiej-CurieGrota-RoweckiegoGdańskiŚląsko-DąbrowskiŚwiętokrzyskiŚrednicowyPoniatowskiegoŁazienkowskiSiekierkowski
Projektowane: KrasińskiegoŚródmiejskieNa ZaporzePołudniowy
Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA, o ile nie zaznaczono inaczej.