Warszawikia
Advertisement
Warszawikia

Jan Kiliński

Tablica upamiętniająca Jana Kilińskiego, ul. Szeroki Dunaj 5

Pomnik Jana Kilińskiego

Jan Kiliński (ur. 1760 w Trzemesznie; zm. 28 stycznia 1819 w Warszawie) – szewc, członek rady miejskiej, uczestnik i przywódca insurekcji warszawskiej.

Urodził się w wielkopolskim Trzemesznie jako syn murarza, za pomocą brata szkolił się w zawodzie szewcem. Przybył do Warszawy w 1780 roku i tutaj w 1788 roku uzyskał tytuł mistrza szewskiego. Osiadł przy Szerokim Dunaju, dzięki swojej pracowitości oraz sumienności wkrótce dorobił się majątku i został właścicielem kamienicy nr 5, a w 1791 roku także członkiem rady miejskiej.

W 1794 roku stanął na czele insurekcji warszawskiej, a dowodzony przez niego lud Warszawy doprowadził do wypędzenia z miasta carskiego garnizonu wojskowego, zajmując także pałac Morsztynów przy ul. Miodowej 8, siedzibę carskiego ambasadora Osipa Igelströma, który także musiał zbiec. Później wszedł w skład Rady Zastępczej Tymczasowej, która przejęła władzę w mieście. Dzięki odwadze 2 lipca 1794 roku otrzymał od Tadeusza Kościuszki tytuł pułkownika oraz został upoważniony do wystawienia pułku piechoty. W walkach był dwukrotnie ranny.

Po upadku powstania kościuszkowskiego przebywał w Poznaniu, gdzie został schwytany przez Prusaków i przekazany Rosjanom, którzy wtrącili go do więzienia, w petersburskiej celi spędził dwa lata. Następnie zamieszkał w Wilnie, gdzie brał udział w konspiracji, jednak został ponownie schwytany i aresztowany przez Rosjan. W 1799 roku wrócił do Warszawy, ale nie angażował się już w życie polityczne. Napisał dwa tomy pamiętników.

Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim, jednak jego grób został zlikwidowany w związku z rozbudową kościoła św. Karola Boromeusza – na jego ścianie bocznej umieszczono upamiętniające Kilińskiego epitafium.

Imię Jana Kilińskiego nosił jeden z batalionów podczas powstania warszawskiego, a współcześnie jedna z ulic na Starym Mieście oraz jedna z ulic w Wesołej. Ponadto przy ul. Podwale, na murach miejskich znajduje się pomnik Jana Kilińskiego, a upamiętniające go tablice znajdują się na kamienicy przy ul. Szeroki Dunaj 5 oraz w kościele św. Jacka przy ul. Freta 10 jest upamiętniająca go tablica.

Imię Jana Kilińskiego nosi także Muzeum Cechu Rzemiosł Skórzanych (ul. Wąski Dunaj 10), Szkoła Podstawowa nr 158 (ul. Ciasna 7) oraz Zespół Szkół nr 31 (ul. Felińskiego 13).

Linki zewnętrzne

Advertisement