Instalacja "Tęcza" (2014)

Odtwarzanie instalacji (10.2013)

Nadpalona instalacja (08.2013)

Instalacja Tęcza – historyczna instalacja artystyczna zlokalizowana pośrodku wysepki pl. Zbawiciela, jako metalowa konstrukcja opleciona różnokolorowymi kwiatami, od czerwca 2012 roku do sierpnia 2015 roku.

Historia

Jej autorem była Julita Wójcik, a producentem Instytut Adama Mickiewicza[1]. Początkowo zakładano, że zostanie zdemontowana w styczniu 2013 roku – instalacja spotkała się jednak z mieszanym przyjęciem – była świadkiem protestów m.in. parafian z pobliskiego kościoła oraz radnej Olgi Johann, której zdaniem zakłóca ona układ urbanistyczny placu[2]. Tęcza była też wielokrotnie podpalana, najczęściej przez nieznanych sprawców – po raz pierwszy spłonęła 13 października 2012 roku[3], spłonęła wtedy połowa instalacji, następnie 31 grudnia 2012 roku, kiedy fragment instalacji zajął się od ognia od fajerwerków, oraz 4 stycznia 2013 roku, kiedy to spłonęła druga połowa instalacji[4].

Wiosną 2013 roku zapadła decyzja, że nadpalona instalacja pozostanie na placu na stałe i zostanie odtworzona – miało się to stać do końca wakacji, jednakże 23 lipca 2013 roku tęcza po raz kolejny została podpalona – spłonęła część instalacji znajdująca się przy ziemi. W sierpniu i wrześniu rozpisano przetargi na rekonstrukcję i konserwację tęczy, do drugiego której zgłosiły się dwie firmy, z których jedna spełniła założenia przetargu. Prace rekonstrukcyjne rozpoczęły się w połowie października, kwiaty zostały wykonane m.in. podczas warsztatów zorganizowanych przez Instytut Adama Mickiewicza. Prace dobiegły końca 8 listopada, jej konstrukcja miała zostać zabezpieczona przed pożarami, mimo to już pierwszej nocy częściowo podarto siatkę, na której utrzymywały się kwiaty.

Tęcza nie przetrwała jednak długo – już 11 listopada 2013 roku, podczas Marszu Niepodległości, została ona podpalona przez uczestników demonstracji, którzy oddalili się od przemarszu, a następnie obrzucili kamieniami strażaków[5]. Już następnego dnia po zajściach ludzie zaczęli przynosić kwiaty pod spaloną tęczę, rozgorzała też dyskusja czy i w jakiej formie odtworzyć instalację[6]. W międzyczasie miasto wyceniło straty spowodowane podpaleniem na 70 tysięcy złotych – miasto zapowiedziało, że będzie odbudowywać ją do skutku w formie tęczowej, choć nie wiadomo, kiedy dokładnie miałaby zostać odtworzona[7]. Już pod koniec listopada rozpoczęła się za to społeczne zbieranie funduszy na odbudowę, chcąc zbierać fundusze przez rok – pomysłodawcy zapowiedzieli, że jeżeli miasto wcześniej odbuduje tęczę, pieniądze zostaną przekazane na jej konserwację. Jednocześnie jednak zawiązała się inicjatywa przeciwko instalacji, a jej twórcy argumentują, że grozi ona bezpieczeństwu, zakłóca ład urbanistyczny placu oraz jest zawłaszczana przez środowiska LGBT[8].

W grudniu 2013 roku zapadła ostateczna decyzja, że tęcza zostanie odnowiona, krótko po tej informacji działacz Solidarnej Polski udekorowali tęczę biało-czerwonymi kwiatami[9]. Ze względu jednak na okres zimowy zapadła decyzja o demontażu konstrukcji, w styczniu 2014 roku władze wybrały firmę, która kilka dni później usunęła konstrukcję[10]. W marcu umorzono śledztwo w sprawie podpalenia tęczy, a w kwietniu przeprowadzono prace rekonstrukcyjne – w zamkniętym pomieszczeniu konstrukcja została poddana zabezpieczeniu przed korozją i pokryta specjalną siatką oraz kwiatami w naturalnych kolorach tęczy, wykonanymi także w ramach specjalnych warsztatów. jednak już pierwszego dnia rekonstrukcji prace przerwali narodowcy, część z nich została aresztowana przez policję oraz ukarana mandatami za zakłócanie porządku, spowodowanie zagrożenia w ruchu drogowym i naruszenie nietykalności funkcjonariuszy policji. W kolejnych dniach odbywały się także kolejne demonstracje[11].

Ponowne ustawienie instalacji na pl. Zbawiciela zakończyło się 30 kwietnia 2014 roku, kiedy to zamontowano ostatni kwiat oraz przetestowano system gaśniczy, który ma chronić instalację przed spaleniem. Koszt ostatniej renowacji wyniósł 44 tysiące złotych. Jednak już pierwszego dnia, 1 maja pod tęczą doszło do protestów Ruchu Narodowego, którzy podkreślali, że tęcza promuje homoseksualizm i nie jest żadnym znakiem przymierza z Bogiem, gdyż ma sześć zamiast siedmiu kolorów – instalacja chronił kordon policji i straży miejskiej. Instalacja została obrzucona jajkami[12]. Kolejne podpalenie miało miejsce 7 sierpnia 2014 roku nad ranem, udało się to trzem pijanym mężczyznom, zniszczeniu uległ fragment instalacji. Koszt naprawy wyceniono na 70 tysięcy złotych, a prace naprawcze przeprowadzono kilka dni później[13].

Według ostatnich planów tęcza miała zostać zdemontowana przed wyborami parlamentarnymi[14] i przeniesiona na teren "jednej z najbardziej poważanych instytucji kultury"[15]. Demontaż nastąpił w nocy z 26 na 27 sierpnia 2015 roku[16].

Przypisy

  1. Rekonstrukcja "Tęczy" na pl. Zbawiciela, iam.pl, 17 grudnia 2013
  2. Spalona instalacja Tęcza zostanie przeniesiona z Warszawy do Gdańska?, polskieradio.pl, 29 stycznia 2014
  3. Spalili tęczę na Placu Zbawiciela, bo myśleli, że postawili ją geje?..., natemat.pl, 14 października 2012
  4. Pożar tęczy na Pl. Zbawiciela w Warszawie, wykop.pl, grudzień/styczeń 2013/2014
  5. Spłonęła tęcza na pl. Zbawiciela, tvn24.pl, 11 listopada 2013
  6. Warszawiacy wpinają kwiaty w "Tęczę" na pl. Zbawiciela, wiadomosci.wp.pl, 12 listopada 2013
  7. Tęcza bez odbioru. Gronkiewicz-Waltz żąda od narodowców 70 tys. złotych i zapowiada odbudowę, telewizjarepublika.pl, 13 listopada 2013
  8. Odbudują tęczę. "Ile razy trzeba będzie, tyle razy będziemy", tvn24.pl, 12 listopada 2013
  9. Solidarna Polska dekoruje tęczę. Na biało-czerwono, wprost.pl, 18 grudnia 2013
  10. Tęcza na Placu Zbawiciela zdemontowana, idziemy.pl, 25 stycznia 2014
  11. Ruszyła odbudowa tęczy. 25 osób zatrzymanych, tvn24.pl, 24 kwietnia 2015
  12. Warszawa: odbudowana "Tęcza" obrzucona jajkami. "Wkrótce znowu spłonie", polskieradio.pl, 1 maja 2014
  13. Próbował podpalić tęczę na pl. Zbawiciela. Zatrzymała go policja, onet.pl, 7 maja 2014
  14. Plac Zbawiciela bez Tęczy. Płonęła sześć razy, zniknie przed wyborami, gazeta.pl, 26.06.2015
  15. Tęcza nie opuści Warszawy, ale zostanie przeniesiona. Gdzie?, tvn24.pl, 13 czerwca 2015
  16. Warszawa już bez "Tęczy" na Placu Zbawiciela. Gdzie teraz stanie?, polskieradio.pl, 27 sierpnia 2015
Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA, o ile nie zaznaczono inaczej.